Millennials

Gepubliceerd: 08 januari 2018 15:00
Van 2 tot en met 5 januari 2018 mocht ik met een aantal andere millennials (geboren tussen 1980 en 2000) bij EenVandaag praten over onze situatie als het gaat om werk, financiën, ons sociale leven en onze toekomstperspectieven. De gesprekken verrasten me, omdat ik me tot dat moment niet actief bezig had gehouden met mijn generatie en ik de toekomst een stuk zonniger inzag dan veel anderen. De vraag is dan natuurlijk: ligt het aan de tijd waarin we leven of aan onszelf?

Het antwoord heb ik niet, maar het is interessante materie waar ik nog een tijdje op na heb gekauwd, ook omdat ik omringd ben door millennials die klaargestoomd worden voor het volwassen leven. Doen we dat eigenlijk wel goed? Ik heb eerder geblogd over hoe we deze volwassenen in de dop op een andere manier moeten leren denken: van checklists afwerken en vragen of iets wel of niet zo moet (het wat) naar inzicht ontwikkelen over hoe iets moet.

Dat deed me denken aan een velletje van mijn scheurkalender dat ik vorig jaar een keer had gefotografeerd. Omdat ik niet wil plagiëren, neem ik het hele velletje, met bron, bij dezen over, maar het ging me vooral om de tabel. Die stopt namelijk niet na inzicht, maar gaat nog door naar een derde stap: principes. Waarom doen we iets eigenlijk? En dat sluit dan weer prachtig aan – excuseer me voor alle associaties vandaag, ik ben ook erg benieuwd waar het zal eindigen – op een TED-Talk van Simon Sinek waar ik een jaar geleden aan refereerde in een blog: het is essentieel dat we ons afvragen waarom we iets doen. Succesvolle bedrijven beginnen vaak bij deze vraag, pas daarna volgen het hoe en het wat.

Millennials.jpg

Natuurlijk geldt deze drieslag niet alleen voor bedrijven, maar ook voor individuen. Stephen Covey zegt het prachtig in zijn De zeven eigenschappen van effectief leiderschap: ‘Je kunt keihard werken om hoger op de maatschappelijke ladder te komen en dan aan het einde van je leven ontdekken dat de ladder tegen de verkeerde muur staat.’ Dit is precies het punt dat ik probeer te maken: we kunnen mensen nog zo goed aanleren wat ze moeten doen en hoe ze dit aan kunnen pakken, maar onze wereld wordt er niet beter op als we geen kritisch denkvermogen trainen om ons af te kunnen vragen waarom we iets eigenlijk doen. Waarom weer een nota schrijven als hij weer in een la verdwijnt? Waarom weer een flexcontract als mijn baas tevreden over me is? Waarom mensen met schulden straffen als dat niet werkt? Waarom een auto van de zaak als ik op fietsafstand van m’n werk woon? Waarom alweer naar een festival als ik nog een kater heb van het vorige?

Ik vraag me weleens af of wij millennials dat kritisch denkvermogen voldoende hebben ontwikkeld of kunnen ontwikkelen. Want zouden we anders niet in opstand komen tegen klimaatverandering, flexibilisering, marktwerking en werk dat ons onvoldoende voldoening geeft? Willen we het niet (‘Het valt wel mee allemaal’ of ‘Zo is het nu eenmaal’), durven we het niet (‘Dan sta ik straks op straat’) of weten we gewoon niet in wat voor situatie we zitten (‘Eerst even dit afmaken’)? In het eerste geval zeuren we blijkbaar gewoon als we zeggen dat millennials het zwaar hebben, in het tweede handelen we (niet) vanuit angst en in het derde zijn we gevangen in de korte termijn van het wat en hoe.

Is dat typisch iets voor onze generatie? Geen idee, ik ben die andere niet en ik heb ze ook vrij weinig in college. Bovendien zijn ze ouder en hopelijk dus al een stuk wijzer en om te weten hoe ze dachten op onze leeftijd, heb ik een tijdmachine nodig of veel wetenschappelijke literatuur over dit onderwerp en daar heb ik helaas geen tijd voor. Ik kan me wel voorstellen dat toen rond onze geboorte de muur neerging en Fukuyama het einde van de geschiedenis uitriep, principes en idealen niet de eerste prioriteit hadden. Het was meer een kwestie van de rit netjes uitzitten. 9/11 maakte bruut een einde aan dat idee: ideologieën bestonden kennelijk nog.

Het is vrijdagavond als ik dit typ en inmiddels ben ik al helemaal doorgeassocieerd naar Fukuyama. En misschien schrijf ik wel complete onzin. Het is tijd om er een einde aan te breien.

Hoe dan ook: idealen bestaan nog! Ze zijn terug van weggeweest en springlevend. Laten we er iets mee doen. Ik wil tot het vervelends toe kritische, boze, eigenwijze en nieuwsgierige studenten die de barricaden op gaan. Niet omdat ze ergens wel of geen studiepunt voor krijgen, maar omdat iets onrechtvaardig, onlogisch, onbegrijpelijk of onuitstaanbaar is. Lieve studenten en docenten, laten we de idealen, de principes en het vuur weer terugbrengen in de klas.