Leuk

Gepubliceerd: 05 juni 2017 15:00
Helaas, de eerste Steve Jobs-scholen sluiten alweer. Een woordvoerder van de Steve Jos-school in Rotterdam zegt hierover in het AD: ‘We hadden gehoopt dat het anders uitpakte, maar hoe lang geef je iets een kans? Vernieuwend onderwijs mag niet ten koste gaan van de ontwikkeling van leerlingen.’ Leren uit een boek is vast ‘niet meer van deze tijd’ en ‘niet motiverend’, maar ik denk dat we eerst een bewezen effectief alternatief nodig hebben voordat we het kind met het badwater weggooien.

Leerlingen/studenten vinden leren met een tablet of achter de computer vaak praktischer, leuker en motiverender – althans, dat denken wij, want ik heb nog nooit een student een e-book zien gebruiken in mijn les in plaats van een papieren variant, al is dat misschien een slecht voorbeeld. Wat ik ze wel heb zien doen is door middel van meerkeuzevragen hun taalvaardigheid proberen te verbeteren in een prachtig vormgegeven programma. Het programma was niet onderzocht op leerrendement en ook de transfer van kennis opgedaan bij het maken van de meerkeuzevragen naar het schrijven van een tekst was niet onderzocht. Maar de studenten vonden het wel heel erg leuk om te doen!

Tja, weet je wat ik allemaal leuk vond om te doen toen ik studeerde? Een nachtje doorhalen en dan direct doorgaan naar college, chips eten als diner, mijn onderburen bezoeken via de brandtrap, mezelf nog net niet in coma drinken en ga zo nog maar even door. U begrijpt mijn punt. En mijn studenten konden vervolgens nog steeds geen goede tekst schrijven en zakten vervolgens wéér voor de taaltoets. Dat was ook niet echt goed voor hun motivatie.

Het is nooit leuk en motiverend om ergens niet goed in te zijn, maar in plaats van het dan zo leuk mogelijk proberen te maken, is het misschien beter als we zorgen dat studenten er gewoon wél goed in worden. En dat betekent dus: goede docenten, goede lesprogramma’s en goede ondersteuning van digitale (leer)middelen. Uitgaan van wat het kind wil, kan soms zelfs schadelijk zijn, stelt de Onderwijsraad, omdat men hiermee het publieke belang uit het oog verliest.

Een schrijnend voorbeeld van het centraal stellen van digitale leermiddelen en het onderschatten van de rol van een goede docent is toch wel Bridge International Academies. Op papier een prachtig verhaal: door gebruik van tablets kan iedereen die een training heeft gevolgd lesgeven en wordt het onderwijs goedkoper en dus toegankelijk voor iedereen. Helaas bleek het hele project te mooi om waar te zijn en bleven de resultaten achter. Onderwijs is ontzettend belangrijk en ik vind ook dat iedereen er toegang toe moet hebben, maar als het onderwijs meer gericht is op winstrendement dan op leerrendement, dan kun je net zo goed niet naar school gaan.

Kortom, focus niet op wat studenten leuk vinden of wat ze hard aan het werk zet (of een van de andere vier punten op dit plaatje), maar focus op datgene wat leerrendement oplevert. Uiteindelijk worden ze ook heel blij van hun eigen ontwikkeling.


De alinea over het rapport van de Onderwijsraad – dat op 4 juli verscheen – is later toegevoegd.