Leidende principes

Gepubliceerd: 24 april 2017 15:00
Op 13 april brainstormden we met een groot deel van ons team over de toekomstplannen van de Taalprof. Het startpunt van deze brainstorm was de vraag waarom mensen eigenlijk werken bij de Taalprof en wat hun ideaalbeeld van onderwijs is.

Waar ik stiekem had verwacht dat we het zouden hebben over het leuke team, de eerste kennismaking met het onderwijs en de overtuiging dat iedere student goed kan en moet leren schrijven, ging het gesprek meteen veel dieper: over gelijke kansen, emancipatie, zelfontplooiing en (zelf)vertrouwen. Het was bijzonder om te merken dat we het er zo snel over eens waren dat dit belangrijke waarden zijn voor iedereen persoonlijk en voor de Taalprof.

In een workshop van the Playmakers – een bedrijf dat ondernemingen ondersteunt om betekenisvol te kunnen ondernemen – leerde ik van Maaike Huisman en Jos Snippenberg dat dit ook wel je leidende principes genoemd worden. Natuurlijk, iedere ondernemer heeft een bepaalde ambitie – zo zou ik graag willen dat iedere student goed kan schrijven voor hij afstudeert – maar eigenlijk gaat het om de principes die daaronder schuilgaan. In ons geval dus onder andere dat we het belangrijk vinden dat iedereen gelijke kansen krijgt, de kans krijgt om zich te ontwikkelen op de manier die hij wil en het vertrouwen heeft en krijgt om dit daadwerkelijk te doen. Het is als bedrijf belangrijk dat je die principes kent en dat deze gedragen worden door je team.

Onbewust waren we daar dus al vrij ver in. Toen we deze principes helder hadden, konden we verder gaan denken: zijn er discrepanties tussen wat we nu doen en waar we voor staan? Die zijn er. Daar vertel ik in m’n volgende blog graag meer over. Ik wil nu nog even doorgaan op die leidende principes.

Ik verwees in een eerdere blogpost al naar Simon Sineks TED-talk over hoe belangrijk het is om helder te hebben voor jezelf waaróm je iets doet en pas daarna na te gaan denken over het hoe en wat. Dit is van grote invloed op de keuzes die je vervolgens maakt. Ik ben ervan overtuigd dat ieder bedrijf daarmee bezig moet zijn, of je nu een maatschappelijke impact wilt maken of niet – Sinek heeft het bijvoorbeeld over Apple in zijn verhaal.

Dit geldt niet alleen voor bedrijven natuurlijk. Ook in het onderwijs mogen we ons deze vraag wat vaker stellen. Ik volg de debatten over Onderwijs2032 en de Rekentoets zijdelings en krijg steeds meer de indruk dat de keuzes die gemaakt worden geen stevig fundament hebben of rusten op onjuiste aannames. Dat is zonde en zelfs schadelijk, want we zijn aan het experimenteren met onze kinderen en jongeren. Ik ben blij met de kritische discussies die gevoerd worden over bovenstaande plannen. Dat komt het onderwijs alleen maar ten goede.

Een nog fundamentelere vraag is waarom we eigenlijk onderwijs hebben. Dat is een heel pittige en wie zich daar graag mee bezighoudt, moet zeker de ‘Mijn idee voor onderwijs’-serie van de Balie eens kijken, bijvoorbeeld de aflevering met Jelmer Evers of Illias El Hadioui. Om tegenwicht te bieden aan de vernieuwingsdriften van sommige partijen in onderwijsland – niets tegen vernieuwing, maar ik ben allergisch voor het soms daarvoor aangehaalde argument dat iets ‘niet meer van deze tijd’ is – is het cruciaal dat we goed nadenken over de vraag waar onderwijs eigenlijk toe dient. Op zoek naar onze leidende principes dus.